"Het mooie is: we zijn echt iets aan het opbouwen. Eerst was het een pilot, nu bouwen we samen de afdeling op."
Bouwen aan een stevige BOA-functie
De komst van BOA's is geen toeval. ODZL is één van de zes Seveso-diensten in Nederland, een omgevingsdienst die toezicht houdt bij bedrijven met zeer zorgwekkende stoffen. Strafrechtelijk optreden hoort daar soms bij. "De Zuidelijke Rekenkamer gaf ook aan dat dit echt nodig is," zegt Jos.
Ron en Jos bouwen samen aan een uniforme werkwijze, duidelijke processen én samenwerking met ketenpartners. "Dat is echt leuk om te doen," zegt Ron. "We trekken samen op met bijvoorbeeld waterschap, Rijkswaterstaat, arbeidsinspectie en andere BOA's. Die samenwerking is de laatste tijd écht sterker geworden. Ook de wisselwerking tussen ons en het OM is aanzienlijk verbeterd."
Taken van een BOA
Maar wat doet een BOA bij ODZL? "Wij komen in beeld als toezichthouders structurele of bewuste overtredingen constateren bij bedrijven," legt Jos uit. "Dan zetten we strafrecht in. We doen onderzoek, maken proces-verbalen op, verhoren en kunnen documenten vorderen. We hebben veel bevoegdheden."
Maar, benadrukt Ron: "We zijn er niet om een schuldige aan te wijzen. We willen alle feiten boven tafel krijgen. Bedrijven moeten zich aan de regels houden en daar gaat het om. Het mooiste is als je ziet dat strafrecht echt indruk maakt en dat bedrijven hun gedrag aanpassen."
"We worden steeds vaker gevonden"
Ron en Jos zijn zichtbaar trots op wat ze tot nu toe hebben bereikt. "In 2024 hebben we al meerdere strafrechtelijke zaken opgepakt. Het begint echt te leven binnen de organisatie," zegt Jos. "We merken ook dat collega's ons steeds beter weten te vinden."
Toch zijn ze er nog niet. "We zijn nog in de fase waarin deze nieuwe afdeling moet landen in de organisatie," zegt Ron. "We willen dat het over een paar jaar vanzelfsprekend is dat strafrecht een vast onderdeel is van het werk van ODZL. Dat iedereen weet wie wat doet en wat ze van ons kunnen verwachten. Er wordt vanuit de omgevingsdienst wel alles aan gedaan om onze afdeling te faciliteren en te ondersteunen, dat is echt prettig."
Ook de financiering is nog in ontwikkeling. "Nu komt het geld van de provincie, maar uiteindelijk moeten gemeenten ook aanhaken," legt Jos uit. "Dat is nog even zoeken naar de juiste balans."
"Dit werk geeft echt beweging"
Of ze het leuk vinden, is geen vraag. "Het leukste? De uitdaging om de onderste steen boven te krijgen," zegt Ron. "Je wil precies weten wat er gebeurd is. Daarvoor moet je ketenpartners spreken, onderzoek doen en verbanden leggen. Dat geeft echt energie."
Jos knikt: "En het feit dat we nu samen iets van de grond af mogen opbouwen, dat maak je niet vaak mee. Dat is heel leuk om te doen!"